Τετάρτη, 29 Απριλίου 2015

Φιλοσοφία - Ερωτήσεις επανάληψης 2015



Ακολουθούν ερωτήσεις που είναι βασισμένες στο σχολικό βιβλίο και σε όσα διδαχθήκαμε τη φετινή χρονιά. Είναι χωρισμένες κατά κεφάλαιο και ενότητα αντίστοιχα.


Κεφάλαιο 1ο

Ξεκινώντας από την απορία
Ενότητα 1
1. Τί είναι η φιλοσοφία; Ποιό είναι το εργαλείο της; (σελ.9)

Ενότητα 2
1. Μελετώντας το κείμενο 2 (σελ. 17) να αναφερθείτε στη διαφοροποίηση που εκφράζει ανάμεσα στον φιλόσοφο και τον επιστήμονα.

Ενότητα 3
1. Ποιοί είναι οι κλάδοι της φιλοσοφίας και τί πραγματεύεται ο καθένας από αυτούς; (σελ. 19)
2. Ποιά είναι η αναγκαιότητα των επιχειρημάτων; (σελ. 20)
3. Ποιά είναι η βασική δομή ενός επιχειρήματος; (σελ. 20)
4. Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ένα επιχείρημα έγκυρο; (σελ. 20)


Ενότητα 4

1. Με ποιόν τρόπο περιγράφει ο Πλάτωνας τη μοίρα του φιλοσόφου; (Θεωρία του σπηλαίου) (σελ. 24)



Κεφάλαιο 2ο 

Κατανοώντας τα πράγματα

Ενότητα 2
1. Τί είναι λέξη; (σελ. 35)
2. Ποιά είναι η σχέση που υπάρχει ανάμεσα στις λέξεις και τις έννοιες; Τί είναι έννοιες; (σελ. 36)


Ενότητα 5 (σελ. 53-55)
1. Να αποσαφηνίσετε τους όρους: Πλάτος και βάθος μιας έννοιας, δώστε παράδειγμα.
2. Τί είναι η «ειδοποιός διαφορά»;
3. Αν συγκρίνουμε δύο έννοιες κατά το πλάτος τους ποιές σχέσεις μπορούν να έχουν μεταξύ τους;  Παραδείγματα
4. Όσον αφορά το βάθος ποιές σχέσεις είναι δυνατόν να έχουν οι έννοιες;
5. Οι απλές δηλωτικές προτάσεις σε ποιές μορφές διακρίνονται; Παραδείγματα
6. Τί ονομάζουμε συλλογισμούς; Ποιά είναι τα χαρακτηριστικά τους;
7. Εξηγείστε τους όρους: «ελάσσων όρος», «μείζον όρος», «μέσος όρος».




Κεφάλαιο 3ο 

Αναζητώντας τη γνώση
Ενότητα 1
1. Τί ονομάζουμε σκεπτικισμό; (σελ 60)
2. Να παρουσιάσετε τη συλλογιστική πορεία του Καρτέσιου (Ρενέ Ντεκάρτ) που τον οδήγησε στο επιχείρημα «σκέφτομαι, άρα υπάρχω» και να εξηγήσετε ποια είναι η λειτουργία του «μοχθηρού δαίμονα». (σελ 62-63)

Ενότητα 3
1. Ποιά είναι κατά τους ορθολογιστές η πηγή της γνώσης μας για τον κόσμο και ποια είναι, ειδικότερα, για τον Πλάτωνα; (σελ. 79)
2. Τί πρεσβεύει το φιλοσοφικό ρεύμα του εμπειρισμού; Κύριοι εκπρόσωποι. (σελ. 81)
3. «Ο νους δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένας «άγραφος χάρτης» (tabula rasa)»: α) ποιός φιλόσοφος υποστήριξε την άποψη αυτή; β) σε φιλοσοφικό ρεύμα ανήκε; γ) αναπτύξτε με δικά σας λόγια την άποψη του. (σελ. 82)
4. Ποιές θέσεις συνθέτει η θεωρία του Καντ; (σελ. 84)





Κεφάλαιο 5ο 

Ανακαλύπτοντας τον νου
Ενότητα 1
1. Γιατί η μεταφυσική δεν ταυτίζεται με καμιά από τις επιστήμες; (σελ. 116)
2. Γιατί η μεταφυσική είναι η πρώτη επιστήμη; (σελ. 116)
3. Με ποιο τρόπο ορίζεται η επιστήμη; Ποιο είναι το γνώρισμα της μεταφυσικής; (σελ. 116)

Ενότητα 2
1. Τί αναφέρει ο Ντεκάρτ στη θεωρία του, που περιγράφεται ως δυϊσμός ή θεωρία της αλληλεπίδρασης; (σελ. 122)

Ενότητα 3
1. Τί ονομάζεται μονισμός; (σελ. 124)
2. Ποιά είδη μονισμού υπάρχουν; (σελ. 124)
3. Τί πρεσβεύει ο υλισμός; (σελ. 124)
4. Ποιές είναι οι διάφορες παραλλαγές υλισμού; (σελ. 124- 126)




Κεφάλαιο 6ο 

Αξιολογώντας την πράξη
Ενότητα 1
1. Τί ονομάζουμε ωφελιμισμό; (σελ. 142)
2. Τί ονομάζουμε κατηγορική προσταγή; (σελ. 143)
3. Σύμφωνα με τον Καντ «πρέπει κάθε υποκείμενο να πράττει έτσι, ώστε να μεταχειρίζεται πάντοτε όλους τους άλλους ανθρώπους – όπως και τον εαυτό του – ως σκοπούς και όχι μόνο ως μέσα των πράξεών του». Με ποια επιχειρήματα κατέληξε ο Γερμανός φιλόσοφος σε αυτή τη θέση; (σελ. 144)
4. Ποια είναι η άποψη του Αριστοτέλη για την αρετή; Να την αναδιατυπώσετε σύντομα. (σελ. 145)


Κεφάλαιο 7ο 

Ορίζοντας το δίκαιο


Ενότητα 2
1. Ποια είναι η λειτουργία του Συντάγματος στο πλαίσιο της σύγχρονης φιλελεύθερης αστικής δημοκρατίας; (σελ. 176)


Διαβάστε περισσότερα...

Θόρντον Ουάιλντερ, "Το γεφύρι του Σαν Λούις Ρέι"



Από πολλά χρόνια, για έναν ανεξήγητο λόγο ασκούσε επάνω μου μια επιρροή ένα ποίημα του Θόρντον Ουάιλντερ, που περιέχεται στο διήγημά του του "Το γεφύρι του Σαν Λούις Ρέι" και το οποίο παραθέτω στη συνέχεια.


Ο Θόρντον Ουάιλντερ
O Θόρντον Ουάιλντερ (Thornton Niven Wilder, 17 Απριλίου 1897 - 7 Δεκεμβρίου 1975) ήταν Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας και μυθιστοριογράφος. Έγινε ευρύτατα γνωστός με το δεύτερό του μυθιστόρημα Το γεφύρι του Σαν Λούις Ρέι (1926) που του απέφερε και το βραβείο Πούλιτζερ

Το βιβλίο διηγείται την ιστορία πέντε ανθρώπων που σχετίζονται με κάποιο τρόπο μεταξύ τους και πεθαίνουν σε ένα τραγικό ατύχημα όταν κόβεται το σχοινί και καταρρέει μια γέφυρα των Ίνκας στο Περού. Ένας καλόγερος που είναι μάρτυρας αυτού του γεγονότος προσπαθεί να εξετάσει τη ζωή του καθενός από τα θύματα ξεχωριστά και να ανακαλύψει μια εξήγηση για το τί τους οδήγησε στο θάνατο και εάν υπήρχαν κάποιο λόγοι στο να πεθάνει. 

Στο διήγημά του αυτό θέτει το εξής φιλοσοφικό ερώτημα: "υπάρχει κάτι που κατευθύνει τις ζωές μας ή κάποιο νόημα πέρα από την ατομική μας θέληση;"

Περιγράφοντας ο ίδιος ο συγγραφέας την πηγή της έμπνευσή του αναφέρει πως: "η κεντρική ιδέα του διηγήματος, η εξήγηση της καταστροφής της γέφυρας δηλαδή και του θανάτου τόσων ανθρώπων, προέρχεται από μια φιλική κουβέντα με τον πατέρα του, έναν αυστηρό Καλβινιστή. Οι αυστηροί Πουριτανοί αντιλαμβάνονται το Θεό σαν ένα ασήμαντο δάσκαλο που σχολαστικά ρίχνει το βάρος της δίκαιης ενοχής και τιμωρίας στους ανθρώπους που την αξίζουν και παραβλέπουν τη Χάρη του Θεού που είναι πιο σφαιρική και ισχυρή. Η αγάπη του Θεού θα πρέπει να υπερβεί δίκαιη τιμωρία του. Αλλά στο διήγημά μου άφησα το ερώτημα αυτό αναπάντητο."

Το διήγημα καταλήγει με το εξής ποίημα:


Σύντομα ωστόσο θα πεθάνουμε και κάθε ανάμνηση
εκείνων των πέντε θα χαθεί από τη γη,
και μας τους ίδιους θα μας αγαπούν
για ένα διάστημα και θα μας λησμονήσουν.

Η αγάπη ωστόσο αρκεί·
όλες εκείνες οι παρορμήσεις της αγάπης επιστρέφουν
στην αγάπη που τις γέννησε.
Μήτε η μνήμη δεν είναι για την αγάπη αναγκαία.

Υπάρχει χώρα των ζωντανών και χώρα των νεκρών
και γιοφύρι τους είναι η αγάπη, η μοναδική επιβίωση,
το μοναδικό νόημα.



«Το γεφύρι του Σαν Λουί Ρέυ»
Το διήγημα έγινε δύο φορές ταινία το 1944 και το 2004 με τη συμμετοχή του Ρόμπερτ Ντε Νίρο στο ρόλο του αρχιεπισκόπου της Λίμα.


Διαβάστε περισσότερα...

Δευτέρα, 13 Απριλίου 2015

Η Μασονία



Α' Λυκείου
Ενότητα 38

Η Μασονία ή Μασονισμός ή Τεκτονισμός είναι μια παγκόσμια οργάνωση που εμφανίζεται κατά το Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Ονομάζεται έτσι, γιατί στην αρχή της εμφάνισής της μιμήθηκε τα μεσαιωνικά «κλειστά» σωματεία των οικοδόμων (masson= τεχνίτης, τέκτονας). Χρησιμοποίησε τη συνθηματική τους γλώσσα και καθιέρωσε συνθηματικό λεξιλόγιο και μυστικά σύμβολα. Συνδέθηκε με τη φραγκική φεουδαρχία, δηλαδή τους ευγενείς, στων οποίων τη γλώσσα η λέξη «φραγκ» σήμαινε «ελεύθερος» και «γνήσιος». Γι' αυτό η οργάνωση αυτή λέγεται και «Ελευθεροτεκτονισμός» (Free Masonry). Οι χώροι σύναξης των μελών της ονομάζονται Στοές.

Η πρώτη επίσημη αναγνώριση της Μασονίας έγινε το 1717 στην Αγγλία, -που είναι στην ουσία η πατρίδα της- όπου άρχισε να αναπτύσσει πολιτική δράση, υποστηρίζοντας τη βρετανική πολιτική. Στη συνέχεια εξαπλώθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη και σ' όλο τον κόσμο, ιδρύοντας Στοές και διεισδύοντας στην πολιτική και κοινωνική ζωή κάθε χώρας. Στην Ελλάδα ιδρύθηκε η «Μεγάλη Στοά της Ελλάδος» υπό τον τίτλο «Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος, εν Ανατολή Κερκύρας. 1811» και αργότερα στη Σμύρνη, την Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα (1863)

Ακολουθεί ένα ντοκιμαντέρ του History Channel  σε δύο συνέχειες, όπου περιγράφεται όλη η ιστορική διαδρομή της μυστικιστικής αυτής οργάνωσης. 




Παρουσίαση της διδακτικής ενότητας σε φύλλα παρουσίασης.

Διαβάστε περισσότερα...