Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2020

2020 Νέα Προγράμματα Σπουδών και Βιβλία στα Θρησκευτικά

 




Αναρτήθηκαν μέσα στο καλοκαίρι 2020 στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Παιδείας τα "Νέα Προγράμματα Σπουδών και Βιβλία στα Θρησκευτικά" και τα βιβλία του μαθητή. Επίσης σύμφωνα με τον πρόλογο των συντακτών πρόκειται για βιβλία εργασίας που περιέχουν μια ανθολογία ποικίλων κειμένων. Το υλικό αυτό εξακολουθεί να είναι προσωρινό καθώς πρόκειται για μεταβατική λύση μέχρι να ετοιμαστούν τα κανονικά βιβλία και σε εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ για κατάργηση των προηγούμενων προγραμμάτων.  Θεώρησα χρήσιμο να τα ανεβάσω όλα εδώ τα αρχεία είναι σε μορφή pdf. Πατώντας πάνω στις εικόνες που ακολουθούν μπορείτε να ανοίξετε το σχετικό αρχείο και να το αποθηκεύσετε.


Δημοτικό

Βιβλίο Θρησκευτικών Γ´ Δημοτικού









Βιβλίο Θρησκευτικών Δ´ Δημοτικού









Βιβλίο Θρησκευτικών Ε´ Δημοτικού









Βιβλίο Θρησκευτικών ΣΤ´ Δημοτικού









Γυμνάσιο

Βιβλίο Θρησκευτικών Α´ Γυμνασίου









Βιβλίο Θρησκευτικών Β´ Γυμνασίου









Βιβλίο Θρησκευτικών Γ´ Γυμνασίου









Λύκειο

Βιβλίο Θρησκευτικών Α´ Λυκείου









Βιβλίο Θρησκευτικών Β´ Λυκείου









Βιβλίο Θρησκευτικών Γ´ Λυκείου



Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο, 25 Απριλίου 2020

Takva: A Man's Fear of God




Η σημαντική αυτή ταινία από την Τουρκία (2006), σκηνοθετημένη από τον Ozer Kiziltan, μας παρουσιάζει με πολύ ρεαλισμό την ιστορία ενός ήσυχου, μοναχικού ανθρώπου, που αγωνίζεται να σώσει τη ψυχή του στη σύγχρονη Κωνσταντινούπολη. Με πρωταγωνιστή τον Erkan Can, η ταινία τιμήθηκε με διεθνείς διακρίσεις στο Τορόντο, στο Σεράγιεβο, στη Νυρεμβέργη και στη Γενεύη καθώς και με το βραβείο Fipresci στο Φεστιβάλ του Βερολίνου το 2007.

Ο ισλαμικός όρος Takva ή Taqwa, προέρχεται από το εβραϊκό Tikvah που σημαίνει ελπίδα και αναφέρεται στο φόβο του Θεού, τη σταθερή πίστη και την τήρηση των εντολών του Αλλάχ.

Η πλοκή


Ο ταπεινός και ευσεβής Muharrem ζει μια μοναχική και απλή ζωή προσευχής και σεξουαλικής αποχής. Η εξαιρετική του αφοσίωση προσελκύει την προσοχή του Σεΐχη μιας τάξης Σούφι της Κωνσταντινούπολης που του προσφέρει διοικητική θέση, ως διαχειριστή της ιδιοκτησίας που ανήκει και υποστηρίζει ένα σχολείο για ορφανά και φτωχά παιδιά. 

Η νέα δουλειά του Muharrem τον φέρνει σε επαφή με το σύγχρονο κόσμο από τον οποίο δεν έχει εμπειρία στο παρελθόν. Σύντομα παρουσιάζει αντιφατικές στάσεις και διλήμματα σχετικά με το αλκοόλ, τη φιλανθρωπία και την τιμιότητας. Παρατηρεί ότι ο ίδιος έχει γίνει περήφανος, ευέξαπτος και ακόμη και ανέντιμος. Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα όταν η εσωτερική ειρήνη του Μουχάρεμ διαταράσσεται από τη βασανιστική εικόνας μιας σαγηνευτικής γυναίκας που τον δελεάζει στα όνειρά του, τόσο νύχτα όσο και μέρα. Με την ισορροπία της αφοσίωσής του τώρα αναστατωμένη, ο φόβος του για το Θεό αρχίζει να τρώει τις αισθήσεις του. Παραμένει ωστόσο σταθερός αναζητώντας συγχώρεση από τον Αλλάχ και καθοδήγηση από τον Σεΐχη του, στον οποίο έχει πλήρη πίστη.



Ο Σεΐχης σκιαγραφείται ως η απόδειξη του πώς μπορεί να διαφθείρει η εξουσία. Σε όλη την ιστορία, ο Σεΐχης καθοδηγεί τον Μουχάρεμ στο μυστικιστικό μονοπάτι, ωστόσο, ο Μουχάρεμ σε κάποιες στιγμές μπερδεύεται, όπως από την επιμονή του Σέιχη ότι το ενοίκιο πρέπει να εισπράττεται από όλους, ακόμη και από εκείνους που δεν μπορούν να πληρώσουν. Όταν ο Μουχάρεμ αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες πνευματικές του κρίσεις και αναζητά τον Σεΐχη, εκείνος θα μπορούσε να τον συμβουλεύσει αλλά βρίσκεται σε 40ημερη άσκηση απομόνωσης.

Ωστόσο, είναι πιθανό οι ενέργειες του Σεΐχη να αποσκοπούν στο να ωθήσουν τον φουκράτ του (μαθητή) πέρα ​​από τα γνώριμα σε αυτόν μοναστικά του όρια. Ο δάσκαλος ωθεί τον Muharrem έξω από τα όρια του για να τον βοηθήσει να ωριμάσει βάζοντας σε δοκιμασία το χαρακτήρα του. Υπάρχει ένα ρητό σύμφωνα με το οποίο: «Τα χρήματα θα αποκαλύψουν τον αληθινό χαρακτήρα ενός ατόμου, εάν είναι γενναιόδωρος, με τα χρήματα θα γίνει περισσότερο, εάν όμως είναι άπληστος, με τα χρήματα θα αποκαλυφθεί». Ο Muharrem, στην αρχή, είναι τίμιος με τη διαχείριση των χρημάτων. Έχει συμπόνια για την οικογένεια που δεν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο. Όταν τον ωθεί ο Σεΐχης να συλλέξει από όλους τα ενοίκια, ακόμη και από αυτούς που δεν μπορούν να πληρώσουν, μια αλλαγή συμβαίνει μέσα του καθώς αντιμετωπίζει το δίλημμα να ακολουθήσει την εσωτερική του φωνή ή τις οδηγίες του αγαπημένου του Σεΐχη.

Η ταινία τελειώνει με αυτόν να βιώνει μια έντονη κρίση πνεύματος, που προκαλείται από την εσωτερική του ευσέβεια καθώς αυτή συγκρούεται με την αλλαγή που βλέπει να έχει επιφέρει στον εαυτό του η νέα του δουλειά. Καταλήγει κατατονικός στο κρεβάτι ενώ τον φροντίζει η κόρη του Σεΐχη, ωστόσο αυτός αγνοεί εντελώς την παρουσία της.

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή, 24 Απριλίου 2020

"Εγώ, ο Μανουήλ Πανσέληνος" - μια αναδρομή στην τέχνη της εικόνας



Μακεδονική Σχολή


Η Μακεδονική Σχολή γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, άνθισε κυρίως στην Μακεδονία με κέντρο την Θεσσαλονίκη και πέρασε και στη Σερβία. Η Σχολή αυτή χαρακτηρίζεται για τον ρεαλισμό και την ελευθερία της. Έχει ένταση, κίνηση και πλούσια χρωματολογία. Το πρόσωπο και τα ενδύματα είναι πλατειά φωτισμένα, γι' αυτό και την ονομάζουν «πλατειά τεχνοτροπία». Υποστηρίχθηκε η άποψη - χωρίς να είναι απόλυτο - ότι η τέχνη αυτή υπήρξε ιδιαίτερα συμπαθής στους λογίους, στις μορφωμένες τάξεις, τους αυλικούς. Κύριοι εκφραστές της υπήρξαν ο Μανουήλ Πανσέληνος (ο οποίος αγιογράφησε το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου Θεσσαλονίκης και το ναό του Πρωτάτου), ο Μιχαήλ Αστραπάς και ο αδελφός του Ευτύχιος, που αγιογράφησαν στη Σερβία, ο Γεώργιος Καλλιέργης κ.α. Στην ίδια εποχή ανήκει και το απαράμιλλο σε τέχνη και ομορφιά μνημείο της Μονής της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη.

Ἡ Ἀνάστασις. Τοιχογραφία τοῦ Μανουήλ Πανσέληνου. 
Πρωτᾶτο, Καρυές. Τέλη 13ου αἰ.

Ο Μανουήλ Πανσέληνος





Δε θα ξέραμε τίποτε για τον Μανουήλ Πανσέληνο, τον μεγαλύτερο ζωγράφο της βυζαντινής τεχνοτροπίας που ζωγράφισε τις εκπληκτικές τοιχογραφίες του 13ου αιώνα στο Πρωτάτο και στις άλλες μονές του Αγίου Όρους, αν ο μοναχός Διονύσιος εκ Φουρνά, δε διέσωζε το όνομά του, γράφοντας μια πραγματεία περί ζωγραφικής για να φωτιστούν οι νεώτεροι, όπως έγραψε, από τον "ως σελήνη λάμποντα κυρ Μανουήλ Πανσέληνο", τρεις αιώνες μετά τον θάνατό του.









Η σειρά «Δεν είσαι μόνος» είναι ένα ταξίδι στο χρόνο και στο χώρο,ένα οδοιπορικό σε τόπους θαμμένους στη λήθη.   Περιλαμβάνει 10 επεισόδια και πραγματεύεται πανανθρώπινες αξίες που εκφράστηκαν σε κοινωνίες του παρελθόντος,στηριγμένη στα Πατερικά κείμενα, το Ευαγγέλιο, σε κείμενα θεωρητικά, φιλοσοφικά, δοξαστικά, πολλές φορές προφητικά.   Αυτά τα κείμενα, που περιέχουν την πείρα και τη σοφία αιώνων, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, συνδιαλέγονται γόνιμα με την εποχή μας δίνοντας τη δική τους απάντηση στα σημερινά προβλήματα του ανθρώπου.   Μπορεί να είναι επίκαιρος ένας λόγος που γράφτηκε εδώ και δυόμισι χιλιετίες; Σε ποια κοινωνία απευθυνόταν; Τι κοινό έχει με τη σημερινή;   Μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο σε μια άλλη οπτική, έναν διαφορετικό προσανατολισμό και μια επαναξιολόγηση της πορείας του σήμερα;   Τα γυρίσματα της σειράς πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα (Αστυπάλαια, Μακεδονία, Ήπειρος, Μετέωρα, Αίγινα, Λουτράκι, Θήβα, Μήλος, Κως, κ.α), την Τουρκία (Κωνσταντινούπολη, Καππαδοκία, Αντιόχεια, Μυρσίνη κ.α.), την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Σκωτία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Συρία.

ΠΗΓΗ: https://deneisaimonos.gr/

Σε ένα φανταστικό βίο, ο Πανσέληνος μιλά για τον εαυτό του.
Σε ένα φανταστικό βίο, ο Πανσέληνος μιλά για την ζωγραφική πριν απ΄αυτόν και μετά απ’ αυτόν μέχρι σήμερα.
Σε ένα φανταστικό βίο, ο Πανσέληνος δεν θα μπορούσε να είναι πουθενά αλλού από τον Παράδεισο.
Σκηνοθεσία: Μαρία Χατζημιχάλη-Παπαλιού Μοντάζ: Γιάννης Τσιτσόπουλος Σενάριο- Έρευνα: Λένα Βουδούρη Διεύθυνση Φωτογραφίας: Βαγγέλης Κουλίνος Πρωτότυπη μουσική: Μάριος Αριστόπουλος Αφήγηση: Κώστας Καστανάς Συμμετείχαν: ο Αιδεσιμολογιότατος π. Σταμάτης Σκλήρης




Διαβάστε περισσότερα...

Πέμπτη, 23 Απριλίου 2020

"Ἀνέτειλε το ἔαρ" το Δοξαστικό του Αγίου Γεωργίου



Ο Άγιος Γεώργιος (280 - 23 Απριλίου 303) ήταν στρατιώτης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και αργότερα αγιοποιήθηκε ως χριστιανός μάρτυρας. Αποκαλούμενος από την Ορθόδοξη Εκκλησία Μεγαλομάρτυς και Τροπαιοφόρος, είναι από τους δημοφιλέστερους αγίους σε ολόκληρο το χριστιανικό κόσμο. Η μνήμη του τιμάται στις 23 Απριλίου. 

Η γιορτή του δεν είναι κινητή, όπως μερικοί λανθασμένα πιστεύουν, απλά ο άγιος είναι τόσο δημοφιλής που παράδοση αρχαία θέλει όταν το Πάσχα πέσει αργά, μετά τις 23 Απριλίου, και άρα ο άγιος πρέπει να εορταστεί μέσα στη Σαρακοστή (περίοδο νηστείας και προσευχής) να μετατίθεται η γιορτή του τη Δευτέρα μετά το Πάσχα για να γιορτάζουν οι χριστιανοί μαζί και το Πάσχα και τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου. Το στενό εορτασμό του αγίου Γεωργίου με το Πάσχα διαπιστώνουμε και από το "δοξαστικό" των αίνων της εορτής που παραθέτω. 

Ο Άγιος Γεώργιος θεωρείται προστάτης του Πεζικού και του Στρατού Ξηράς, ενώ είναι και ο προστάτης Άγιος της Αγγλίας. Επίσης, θεωρούνταν Άγιος προστάτης των Σταυροφόρων και των Προσκόπων. 

Ως τροπαιοφόρος (στρατιωτικός) άγιος και ελευθερωτής συγκεντρώνει πολλές θαυμάσιες διηγήσεις και παραδόσεις, από τις οποίες η σπουδαιότερη είναι αυτή που μιλάει για το φόνο του δράκοντα και της σωτηρίας της βασιλοπούλας. Το θηρίο αυτό φυλούσε το νερό μιας πηγής κοντά στη Σιλήνα στη Λιβύη και το άφηνε να τρέχει μόνον όταν έβρισκε κάποιον άνθρωπο να φάει. Οι κάτοικοι της περιοχής όριζαν με κλήρο το θύμα του δράκοντα. Ολόκληροι στρατοί είχαν αντιταχθεί με αυτό το τέρας, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Ο κλήρος έφερε και τη σειρά της βασιλοπούλας, την οποία έσωσε ο Άγιος Γεώργιος φονεύοντας το δράκο.

Απεικόνιση του αγίου φορώντας ένα κόκκινο σταυρό σε λευκό μανδύα ιππότη,
από τον Μπερνάτ Μαρτορέλλ, 1430.

Δοξαστικό αίνων της εορτής:

Δόξα… Ἦχος πλ. α΄
(Θεοφάνους)

Ἀνέτειλε τὸ ἔαρ, δεῦτε εὐωχηθῶμεν, ἐξέλαμψεν ἡ Ἀνάστασις Χριστοῦ, δεῦτε εὐφρανθῶμεν ἡ τοῦ Ἀθλοφόρου μνήμη, τοὺς πιστοὺς φαιδρύνουσα ἀνεδείχθη· διὸ φιλέορτοι, δεῦτε μυστικῶς αὐτὴν πανηγυρίσωμεν· οὗτος γὰρ ὡς καλὸς στρατιώτης, ἠνδρίσατο κατὰ τῶν τυράννων, καὶ τούτους κατῄσχυνε, μιμητὴς γενόμενος τοῦ πάθους τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, οὐκ ἠλέησε τὸ σκεῦος τὸ πήλινον τὸ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ γυμνὸν ἀνεχάλκευσεν, ἐν βασάνοις αὐτὸ προσαμειβόμενος, αὐτῷ βοήσωμεν· Ἀθλοφόρε ἱκέτευε, εἰς τὸ σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Μετάφραση

Ανέτειλε η άνοιξη, ελάτε να γλεντήσουμε, έλαμψε η Ανάσταση του Χριστού, ας ευχαριστηθούμε, η μνήμη του Αθλοφόρου (Αγ. Γεωργίου) που χαροποιεί του πιστούς πρόβαλε. Γι' αυτό εσείς που αγαπάτε τις γιορτές, ελάτε να πανηγυρίσουμε μυστικά, γιατί αυτός σαν καλός στρατιώτης φάνηκε γενναίος άνδρας εναντίων των τυράννων και τους νίκησε, αφού έγινε μιμητής του πάθους του Σωτήρα Χριστού, χωρίς να δείξει συμπόνια στο πήλινο του σκεύος (χωρίς να λυπηθεί το σώμα του), αλλά γυμνό το ανέπλασε αμείβοντάς το με βασανισμούς. Προς αυτόν ας φωνάξουμε: Αθλοφόρε παρακάλεσε (το Θεό) να σώσει τις ψυχές μας.

Ακολουθεί μια από τις ωραιότερες εκτελέσεις του τροπαρίου από τον ιεροψάλτη Ιωάννη Χασανίδη σε ήχο πλ α΄


  

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή, 12 Απριλίου 2020

Κώστας Βάρναλης, Οι πόνοι της Παναγιάς


Που να σε κρύψω, γιόκα μου, να μη σε φτάνουν οι κακοί;
Σε ποιο νησί του Ωκεανού, σε ποιαν κορφήν ερημική;
Δε θα σε μάθω να μιλάς και τ' άδικο φωνάξεις.
Ξέρω, πως θα 'χεις την καρδιά τόσο καλή, τόσο γλυκή,
που μες στα βρόχια της οργής ταχιά θενά σπαράξεις.


Συ θα 'χεις μάτια γαλανά, θα 'χεις κορμάκι τρυφερό,
θα σε φυλάω από ματιά κακή κι από κακόν καιρό,
από το πρώτο ξάφνιασμα της ξυπνημένης νιότης.
Δεν είσαι συ για μαχητές, δεν είσαι συ για το σταυρό.
Εσύ νοικοκερόπουλο, όχι σκλάβος ή προδότης.


Τη νύχτα θα σηκώνομαι κι αγάλια θα νυχοπατώ,
να σκύβω την ανάσα σου ν' ακώ, πουλάκι μου ζεστό,
να σου τοιμάζω στη φωτιά γάλα και χαμομήλι
κι ύστερ' απ' το παράθυρο με καρδιοχτύπι θα κοιτώ
που θα πηγαίνεις στο σκολειό με πλάκα και κοντύλι...


Κι αν κάποτε τα φρένα σου το Δίκιο, φως της αστραπής,
κι η Αλήθεια σού χτυπήσουνε, παιδάκι μου, να μην τα πεις.
Θεριά οι άνθρωποι, δεν μπορούν το φως να το σηκώσουν.
Δεν είναι αλήθεια πιο χρυσή σαν την αλήθεια της σιωπής.
Χίλιες φορές να γεννηθείς, τόσες θα σε σταυρώσουν.


Ώχου, μου μπήγεις στην καρδιά, χίλια μαχαίρια και σπαθιά.
Στη γλώσσα μου ξεραίνεται το σάλιο, σαν πικρή αψιθιά!
- Ω! πώς βελάζεις ήσυχα, κοπάδι εσύ βουνίσο...-
Βοηθάτε, ουράνιες δύναμες, κι ανοίχτε μου την πιο βαθιά
την άβυσσο, μακριά απ' τους λύκους να κρυφογεννήσω!



Διαβάστε περισσότερα...

Δός μοι τούτον τον Ξένον (Απόσπασμα από λόγο του Αγίου Επιφανίου)



Τον ήλιον κρύψαντα τας ιδίας ακτίνας και το καταπέτασμα του ναού διαρραγέν

τω του Σωτήρος θανάτω, ο Ιωσήφ θεασάμενος προσήλθε τω Πιλάτω και καθικετεύει λέγων:


«Δος μοι τούτον τον ξένον, Τον εκ βρέφους ως ξένον ξενωθέντα εν κόσμω.

Δος μοι τούτον τον ξένον, ον ομόφυλοι, μισούντες θανατούσιν ως ξένον.

Δος μοι τούτον τον ξένον, ον ξενίζομαι βλέπειν του θανάτου τον ξένον.

Δος μοι τούτον τον ξένον, όστις οίδε ξενίζειν τους πτωχούς και τους ξένους.

Δος μοι τούτον τον ξένον, Ον Εβραίοι τω φθόνω απεξένωσαν κόσμω.

Δος μοι τούτον τον ξένον, ίνα κρύψω εν τάφω, ος ως ξένος ουκ έχει την κεφαλήν πού κλίνη.

Δος μοι τούτον τον ξένον, ον η μήτηρ ορώσα νεκρωθέντα εβόα:


Ω Υιέ και Θεέ μου, ει και τα σπλάχνα τριτρώσκομαι και καρδίαν σπαράττομαι νεκρόν σε καθορώσα αλλά τη ση αναστάσει θαρρούσα μεγαλύνω».

Και τούτοις τοις λόγοις δυσωπών τον Πιλάτον ο ευσχήμων λαμβάνει του Σωτήρος το σώμα,

ο και φόβω εν σινδόνι ενειλήσας και σμύρνη, κατέθετο εν τάφω τον παρέχοντα πάσι.


Όταν βράδιασε, ήλθε ένας πλούσιος άνθρωπος που το όνομά του ήταν Ιωσήφ. Αυτός τόλμησε και παρουσιάστηκε μπροστά στον Πιλάτο, και του ζήτησε το σώμα του Ιησού. Παρουσιάστηκε ένας θνητός μπροστά σε έναν θνητό ζητώντας να λάβει τον Θεό. Ζητά τον Θεό των θνητών. Ο πηλός μπροστά στον πηλό, ζητά να λάβει τον πλάστη των όλων. Το χορτάρι, ζητά από το χορτάρι την ουράνια φωτιά. Η τιποτένια σταγόνα, παίρνει από την τιποτένια σταγόνα τον απύθμενο ωκεανό. Ποιος είδε, ποιος ποτέ άκουσε αυτό το απίστευτο; Ένας άνθρωπος να χαρίζει σε άλλον άνθρωπο τον δημιουργό των ανθρώπων. Ένας άνομος άρχοντας σ’ έναν άνθρωπο του νόμου υπόσχεται να χαρίσει τον νομοθέτη. Ένας άκριτος κριτής τον Κριτή των κριτών επιτρέπει να τον θάψουν ως κατάδικο.
Όταν βράδιασε, ήλθε ένας πλούσιος άνθρωπος που το όνομά του ήταν Ιωσήφ. Πραγματικά πλούσιος, αφού πήρε ολόκληρη τη σύνθετη υπόσταση του Κυρίου.

Αληθινά πλούσιος, αφού έλαβε από τον Πιλάτο τη διπλή ουσία του Χριστού.

Πλούσιος διότι αξιώθηκε να πάρει τον πολύτιμο μαργαρίτη.

Πραγματικά πλούσιος γιατί κράτησε το βαλάντιο που ήταν γεμάτο με τον θησαυρό της θεότητος.

Πώς να μην είναι πλούσιος αυτός που απέκτησε τη ζωή και τη σωτηρία του κόσμου; Πώς να μην είναι πλούσιος ο Ιωσήφ, αφού δέχτηκε για δώρο Αυτόν που τρέφει και είναι Δεσπότης όλων; Όταν βράδιασε. Επομένως είχε δύσει πια στον Άδη ο ήλιος της δικαιοσύνης. Γι’ αυτό ήλθε ένας πλούσιος άνθρωπος που το όνομά του ήταν Ιωσήφ από την Αριμαθαία που κρυβόταν γιατί φοβόταν τους Ιουδαίους.

………………………………………………………………………………..

Αλλά τι του λέει; Ένα τιποτένιο αίτημα, και για όλους μικρό, άρχοντα μου ήλθα να σου ζητήσω. Ένα πολύ μικρό αίτημα. Το εξής:

Δος μου να θάψω το νεκρό σώμα εκείνου που καταδικάστηκε από εσένα, του Ιησού του Ναζωραίου, του Ιησού του φτωχού, του Ιησού του αστέγου, του Ιησού που κρέμεται —στον Σταυρό— γυμνός και περιφρονημένος, του Ιησού του γιου του ξυλουργού, του Ιησού του δέσμιου, που έμενε στο ύπαιθρο, του ξένου, του αγνώριστου μεταξύ των ξένων, του περιφρονημένου, και κοντά σε όλα και κρεμασμένου στον Σταυρό.

Δος μου αυτόν τον ξένο, γιατί τι σε ωφελεί το σώμα αυτού του ξένου;

Δος μου αυτόν τον ξένο, γιατί ήλθε εδώ από μακρινή χώρα για να σώσει τον άνθρωπο που αποξενώθηκε από τον Θεό. Γιατί κατέβηκε στη σκοτεινή γη για να ανεβάσει τον ξένο.

Δος μου αυτόν τον ξένο, γιατί αυτός είναι ο μόνος -πραγματικά- ξένος.

Δος μου αυτόν τον ξένο του Οποίου τη χώρα αγνοούμε εμείς οι ξενιτεμένοι. Δος μου αυτόν τον ξένο του Οποίου τον Πατέρα αγνοούμε εμείς οι ξένοι. Δος μου αυτόν τον ξένο του Οποίου τον τόπο και τη γέννηση και τον τρόπο — της ζωής Του— αγνοούμε εμείς οι ξένοι.

Δος μου αυτόν τον ξένο που έζησε ζωή και βίο ξενιτεμένου στα ξένα. Δος μου αυτόν τον ξένο Ναζωραίο του Οποίου τη γέννηση και τον τρόπο αγνοούμε εμείς οι ξένοι.

Δος μου αυτόν που με τη θέληση Του είναι ξένος και εδώ δεν έχει πού να γείρει το κεφάλι.

Δος μου αυτόν τον ξένο, που σαν ξένος σε ξένη χώρα, άστεγος γεννήθηκε στη φάτνη.

Δος μου αυτόν τον ξένο που απ’ αυτήν ακόμη τη φάτνη έφυγε ως ξένος από τον Ηρώδη.

Δος μου αυτόν τον ξένο, που απ’ τα σπάργανα Του ακόμη ξενητεύθηκε στην Αίγυπτο, και δεν είχε πόλη, ούτε χωριό, ούτε σπίτι ούτε τόπο να μείνει, ούτε συγγενή, αλλά σε ξένη χώρα Αυτός είναι ξένος.

Δος μου, άρχοντα μου αυτόν τον γυμνό που κρέμεται στο ξύλο —του Σταυρού— να τον σκεπάσω, γιατί Αυτός σκέπασε τη γύμνωση της φύσεως μου.

Δος μου αυτόν τον νεκρό που είναι μαζί και Θεός, να σκεπάσω Αυτόν που κάλυψε τις δικές μου ανομίες. Δος μου, άρχοντα μου τον νεκρό που έθαψε μέσα στον Ιορδάνη τη δική μου αμαρτία. Για έναν νεκρό σε παρακαλώ, που αδικήθηκε από όλους, που πουλήθηκε από φίλο, που προδόθηκε από μαθητή, που διώχθηκε από τους αδελφούς του, που ραπίσθηκε από δούλο. Για έναν νεκρό σε θερμοπαρακαλώ, ο Οποίος καταδικάστηκε από αυτούς που ο Ίδιος ελευθέρωσε από τη δουλεία, ο οποίος ποτίσθηκε με ξύδι, τραυματίσθηκε απ’ αυτούς που θεράπευσε, που εγκαταλείφθηκε από τους μαθητές Του και στερήθηκε την ίδια τη Μητέρα Του. Για τον νεκρό, άρχοντα μου, σε ικετεύω, Αυτόν τον άστεγο που κρέμεται στο ξύλο -του Σταυρού—.

Διότι επάνω στη γη δεν έχει να Του συμπαρασταθεί ούτε πατέρας, ούτε φίλος, ούτε μαθητής, ούτε συγγενής, ούτε κανένας να Τον θάψει, αλλά είναι μόνος, μονογενής Υιός του μόνου —Πατέρα—, Θεός στον κόσμο και κανένας άλλος….


Ψάλλουν οι πατέρες της μονής Βατοπαιδίου. Τόσο το ηχητικό όσο και το κείμενο καθώς και το παραπάνω σχόλιο βρίσκονται μεταξύ άλλων στον ψηφιακό δίσκο της μονής: "ΜΕΓΑ ΣΑΒΒΑΤΟΝ".

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή, 22 Μαρτίου 2020

Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα



Η εβδομάδα πριν από το Πάσχα ονομάζεται Μεγάλη και πραγματικά είναι. Από την Κυριακή των Βαΐων και κάθε βράδυ ψάλλεται στις εκκλησίες ο Όρθρος της επόμενης ημέρας, για να μπορούν όλοι να ζήσουν τα δραματικά γεγονότα των Παθών του Κυρίου. Κάθε ημέρα είναι αφιερωμένη σε ένα διαφορετικό γεγονός της επίγειας ζωής του Ιησού. Αλλά ας δούμε τις ημέρες με τη σειρά.






Τη Μεγάλη Δευτέρα κυριαρχούν δύο γεγονότα: η ζωή του πάγκαλου (πανέμορφου στο σώμα και στην ψυχή) Ιωσήφ και το περιστατικό με την άκαρπη συκιά (Ματθ. 21,18-22). Ο Ιωσήφ προεικονίζει το Χριστό και η συκιά συμβολίζει τη συναγωγή των Εβραίων, που ήταν άκαρπη από καλά έργα.

Τη Μ. Τρίτη θυμόμαστε δύο παραβολές: των δέκα παρθένων και των ταλάντων (Ματθ. 25, 1-30). Η πρώτη ζητά να είμαστε ως πιστοί συνεχώς έτοιμοι έχοντας αναμμένες τις λαμπάδες της πίστης και της φιλανθρωπίας. Η δεύτερη μας θέλει εργατικούς, για να αυξήσουμε τα πνευματικά μας χαρίσματα.

Η Μ. Τετάρτη είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα, που κατάλαβε ότι ο Ιησούς ήταν ο Θεός και μετανιωμένη για τα λάθη της άλειψε τα πόδια του με πολύτιμο μύρο. ενώ τα έβρεχε με τα δάκρυά της (Λουκ. 7, 47).





Τη Μ. Πέμπτη γιορτάζουμε: τον ιερό Νιπτήρα, το πλύσιμο δηλαδή των ποδιών των μαθητών από το Διδάσκαλο τους, το Μυστικό Δείπνο (την παράδοση της Θείας Ευχαριστίας), την προσευχή του Κυρίου στον Πατέρα του και την προδοσία του Ιούδα.

τη Μ. Παρασκευή έχουμε την κορύφωσή του: τα άγια και σωτήρια και φρικτά Πάθη του Κυρίου και Θεού μας.

Το Μ. Σάββατο γιορτάζουμε την ταφή του Κυρίου και την κάθοδο του στον Άδη, όπου κήρυξε σ' όλους τους νεκρούς. Σώθηκαν όσοι πίστεψαν σ' αυτόν. Ανάμεσά τους ο Αδάμ και η Εύα.



Διαβάστε περισσότερα...

Γρηγόριος Ξενόπουλος, Το Πρώτο μου Πάσχα



Αγαπητοί μου,

ΥΤΕΣ τις ημέρες ξαναγυρίζω πάντα στα παιδικά μου χρόνια. Και θυμάμαι τις θαυμάσιες εκείνες γιορτές που χαιρόμουν στην πατρίδα μου, όταν ήμουν μικρό αμέριμνο παιδί κι είχα τους καλούς μου γονείς να με φροντίζουν και να μ' οδηγούν σε όλα. Φυσικά και στην εκκλησία ή στα «θρησκευτικά μου καθήκοντα»... Όσο ήταν χειμώνας, η μητέρα μου μ' έπαιρνε μαζί της στον Αϊ-Γιάννη ή στη Φανερωμένη, τις γειτονικές μας εκκλησίες, που λειτουργούσαν κάπως αργά —από τις οκτώ η μια, από τις εννιά η άλλη. Μα όταν έμπαινε η άνοιξη, που μπορούσα να ξυπνώ και να βγαίνω πιο πρωί, ο πατέρας μου μ' έπαιρνε στην Επισκοπιανή ή στον Άγιο Χαράλαμπο, εξοχικές εκκλησίτσες αυτές, σ' ένα ωραίο παραθαλάσσιο προάστιο, που λειτουργούσαν από τις επτά. Μετά τη λειτουργία, κάναμε κι έναν περίπατο στους Κήπους και γυρίζαμε λιγάκι κουρασμένοι μα πολύ ευχαριστημένοι κι οι δυο.

Ώ, ήταν τόσο όμορφα! Η άνοιξη είχε στολισμένες τις πρασινάδες με μαργαρίτες άσπρες και κίτρινες, με ολοκόκκινες παπαρούνες και μ' άλλα γαλάζια ή μαβιά αγριολούλουδα. Τι πολύχρωμο το χαλί που απλωνόταν στα χωράφια! Το έβλεπα κι από την ανοιχτή πόρτα της εκκλησιάς, καθώς άκουγα τα ψαλσίματα, τις ευχές και τα ευαγγέλια. Τα ευαγγέλια προπάντων μ' άρεσαν πολύ. Είναι τόσο ποιητικά αυτά που λένε πριν και μετά το Πάσχα! Πρώτα των Βαΐων —και συνήθως απ' αυτή την Κυριακή άρχιζα να πηγαίνω στις εξοχικές εκκλησίτσες— έπειτα της Ανάστασης, έπειτα του Θωμά, των Μαυροφόρων, της Σαμαρείτιδος... Ο παπα-Λογοθέτης, εφημέριος στον Αί-Χαράλαμπο, πολύ γραμματισμένος, τα έλεγε θαυμάσια. Κι όχι ψαλτά με μπάσα και σικόντα, όπως σ' άλλες εκκλησιές, αλλά διαβαστά, καθαρά, σταράτα, λέξη προς λέξη, και μ' έκφραση, με τόνο ώστε να καταλαβαίνει το νόημα κι ο αγράμματος. Κι αλήθεια, στις εκκλησίτσες εκείνες το περισσότερο
πήγαιναν απλοί, ταπεινοί άνθρωποι του λαού —ψαράδες, βαρκάρηδες, κηπουροί, μυλωνάδες. Και σου 'κανε χαρά να τους βλέπεις ντυμένους κυριακάτικα, ν' ακούνε με τόση ευλάβεια και με τόση προσοχή τα λόγια του Κυρίου...

Τη Μεγάλη όμως Εβδομάδα και το Πάσχα, όλη όλη μου η «εκκλησία» ήταν, την Κυριακή το πρωί, η Ανάσταση που γινόταν στο ύπαιθρο, και κατόπι η λειτουργία: «Δεύτε λάβετε φως, Χριστός Ανέστη, Εν αρχή ην ο λόγος» και καθεξής. Δε μ' έβγαζαν έξω βράδυ, κι ούτε στα Νυμφία με πήγαιναν, ούτε στην Ακολουθία των Παθών, ούτε στη λιτανεία του Επιταφίου, που μόνο την πένθιμη μουσική της άκουγα από μακριά, αν τύχαινε να ξυπνήσω τη νύχτα της Μεγάλης Παρασκευής. Έτσι δεν ήξερα καλά τι προηγήθηκε απ’ την Ανάσταση. Μόνο, από την Κυριακή των Βαΐων, πως ο Χριστός μπήκε θριαμβευτικά στα Ιεροσόλυμα. Αλλά τι έκαμε κει, τι τον έκαμαν, άκρες μέσες: Κάποιος Μυστικός Δείπνος, κάποιος σταυρικός Θάνατος, κάποια Ταφή σε καινό μνημείο... Τι να ήταν αυτά; Πώς να είχαν γίνει; Μόλις είχα μια ιδέα.

Κι άξαφνα... τα έμαθα όλα! Είχα μεγαλώσει, φαίνεται, εκείνο το χρόνο, κι οι γονείς μου με πήραν μαζί τους παντού.. Έτσι άκουσα και τα φοβερά εκείνα ευαγγέλια της Μεγάλης Πέμπτης και της Μεγάλης Παρασκευής και το Σήμερον κρεμάται!... Είδα και το Χριστό με το αγκαθένιο του στεφάνι στο μαύρο σταυρό, ένα μεγάλο Χριστό σαν αληθινό... Έπειτα τον είδα και νεκρό, ξαπλωμένο στο χρυσό Επιτάφιο (κι ο Χριστός του Επιταφίου στη Ζάκυνθο δεν είναι κεντημένος σε πανί, είναι ζωγραφισμένος σε ξύλο, σαν εικόνα περικομμένη, όπως κι ο Εσταυρωμένος). Και θυμούμαι ακόμα τι αλλιώτικη εντύπωση, τι μεγαλύτερη χαρά μου έκαμε το Πάσχα στην εκκλησίτσα, την πρώτη φορά, αφού είχ' ακούσει πια κι ιδεί και μάθει όλα τα προηγούμενα. Μπορώ να πω πως αυτό ήταν το πρώτο μου Πάσχα.

Γιατί όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα την είχα περάσει με το πένθος, με τη λύπη των Παθών. Είχα παρακολουθήσει το Χριστό στο μαρτύριό του, στην αγωνία του, στο θάνατο του· είχ' ακούσει και τη Διαθήκη του, είχα παρακαθίσει και στο Μυστικό Δείπνο, είχ' ακολουθήσει και την εκφορά του, κλαίγοντας μαζί με τη Θλιμμένη Μητέρα, που κι αυτή ακολουθούσε ζωγραφιστή σε μια μεγάλη εικόνα σαν αληθινή: ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατον μου τέκνον... Γι' αυτό το Χριστός Ανέστη μου έκαμε ύστερα τόση χαρά, τόση αγαλλίαση, γι' αυτό μου φάνηκε σαν μιαν υπέρτατη ικανοποίηση, σαν μια νίκη, σαν ένας θρίαμβος. Εκείνος που φόρεσε για εμπαιγμό ψεύτικη πορφύρα. Εκείνος που ποτίσθηκε χολή και ξίδι, και μαστιγώθηκε, και καρφώθηκε σε ξύλο, και πέθανε μαρτυρικά, σαν άνθρωπος, έβγαινε ζωντανός από τον τάφο κι ανέβαινε στον ουρανό σαν Θεός!

Έτσι έπρεπε να είναι. Για να μου δώσει τόση χαρά η Ανάσταση, έπρεπε να προηγηθεί το Πάθος· για να μου κάμει τόση εντύπωση το Πάσχα, έπρεπε να γνωρίσω τη Μεγάλη Εβδομάδα. Μαθαίνοντας όσα έμαθα εκείνον το χρόνο, μάθαινα τη ζωή, που ως τότε ήμουν πολύ μικρός για να την ξέρω, αφού οι γονείς που με φρόντιζαν και μ' οδηγούσαν, δεν με πήγαιναν παρά στις χαρούμενες κυριακάτικες λειτουργίες και με προφύλαγαν απ' τα λυπητερά, που δεν ήταν ακόμα για μένα. Έτσι και στη ζωή: Τη χαρά, την αληθινή χαρά, την κατακτούμε ύστερ' από αγώνα και αγωνία, ύστερ' από κόπο και λύπη. Πριν από κάθε μας Πάσχα, πρέπει να περάσουμε μια Μεγάλη Εβδομάδα. 

Ω, αυτό το ξέρετε και σεις από τώρα. Μήπως την εβδομάδα των διαγωνισμών του σχολείου, που προηγείται από τη νίκη και τη χαρά του άριστα, δεν την ονομάζετε... Μεγάλη Εβδομάδα;
Γελάτε, ε;... Και του χρόνου!

Σας ασπάζομαι ΦΑΙΔΩΝ

( Από το περιοδικό Η Διάπλασις των Παίδων)
Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή, 28 Φεβρουαρίου 2020

Θρησκευτικά: Νέα προγράμματα Σπουδών για όλες τις βαθμίδες για το 2020-21


ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ


1. Η επιστημονική επιτροπή συγκροτήθηκε από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) στις 19/12/2019 (Απόσπασμα Πρακτικού 52/19-12-2019 συνεδρίασης του Δ.Σ. του ΙΕΠ/ Αριθμός Πρωτοκόλλου: 13322/19-12-2019) με έργο της,

α) Την εισήγηση για την βέλτιστη δυνατή μεταβατική λύση του ζητήματος με στόχο την πλήρη συμμόρφωση των Προγραμμάτων Σπουδών του Μαθήματος των Θρησκευτικών με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (Σ.τ.Ε.), για το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί μέχρι τη συγγραφή και εφαρμογή των νέων Προγραμμάτων Σπουδών και του αντιστοίχου διδακτικού υλικού για το Μάθημα των Θρησκευτικών
...
5. Η επιτροπή, έχουσα γνώση όλων αυτών των προβλημάτων, έπρεπε να επιλέξει ή να επέμβει διορθωτικά στα ΑΠΣ και βιβλία που είχαν συνταχθεί σχεδόν δύο δεκαετίες πριν (να επέμβει καταχρηστικά μεν, διότι δεν έχει ζητηθεί κάτι τέτοιο από το ΣτΕ, μη υπαρχούσης προσφυγής, υποχρεωτικά, δε, κατά το πνεύμα της απόφασης του ΣτΕ και ενώπιον του κινδύνου νέας προσφυγής) ή να επέμβει αναθεωρητικά στα ΠΣ του 2017, που πάσχουν μεν ως προς το ζήτημα της μη σαφούς καλλιέργειας θρησκευτικής συνείδησης των ορθοδόξων μαθητών και της μη διακριτής διδασκαλίας των άλλων θρησκειών (όπως έκρινε το Σ.τ.Ε., γεγονός που δεσμεύει τα μέλη της Επιτροπής), αλλά όμως, είναι συμβατά με σύγχρονες παιδαγωγικές και διδακτικές προτάσεις, οι οποίες, σύμφωνα με πρόσφατη στατιστική έρευνα, έχουν γίνει ασμένως αποδεκτές από τη μεγάλη μερίδα των θεολόγων εκπαιδευτικών. Υπό το πρίσμα αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να εργαστεί επί των ΠΣ του 2017, τηρώντας αυστηρά και απαρέγκλιτα τις αποφάσεις του Σ.τ.Ε. Το έργο ήταν επίμοχθο, δεδομένου του γεγονότος ότι: α) έπρεπε να ολοκληρωθεί εντός ελαχίστου χρονικού διαστήματος, β) έπρεπε να ελεγχθούν διονυχιστικά ΠΣ και «Φάκελοι» για απάλειψη όλων εκείνων των στοιχείων που οδήγησαν στην ακύρωση των ΠΣ ενώ γ) έπρεπε να προσεχθεί το παιδαγωγικό και διδακτικό μέρος όπως, επί παραδείγματι, η ισορροπία Προσδοκώμενων Μαθησιακών Αποτελεσμάτων και διδακτέας ύλης που απέμεινε μετά τις επεμβάσεις, και όποιου άλλου παιδαγωγικού και διδακτικού ζητήματος προέκυπτε.


 Συνοπτικά οι κύριες αλλαγές:


  • Διαμόρφωση γενικών σκοπών σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΣτΕ
  • Αφαίρεση θεμάτων που δεν αφορούν την ορθόδοξη πίστη σε Δημοτικό, Α και Β΄Γυμνασίου και Α΄ και Γ΄ Λυκείου
  • Μείωση Προσδοκώμενων Μαθησιακών Αποτελεσμάτων (ΠΜΑ) κατ’ αντιστοιχία αφαίρεσης συγκεκριμένων θεματικών ενοτήτων, σύμφωνα με την απόφαση του Σ.τ.Ε.
  • Εναρμόνιση βιβλίου μαθητή και Θεματικών Ενοτήτων με το προτεινόμενο ΠΣ
  • Αναδιάταξη ύλης και αντιμεταθέσεις κειμένων μεταξύ όλων των τάξεων
  • Διαγραφή θεματικών ενοτήτων (ΘΕ) ή υποενοτήτων και πρόσθεση νέων ΘΕ, όπου δει, ή κατάτμηση ΘΕ σε μικρότερες
  • Συγχώνευση ομοειδών ενοτήτων
  • Εισαγωγή νέου υλικού (γραπτών και πολυτροπικών κειμένων), σε βιβλία από επιλεγμένες ενότητες παλαιοτέρων βιβλίων μαθητή αλλά και άλλες πηγές
  • Τροποποίηση τίτλων
  • Διαγραφή κειμένων, εικόνων, τραγουδιών, ποιημάτων για λόγους που συνδέονται όχι μόνο με τις αποφάσεις του Σ.τ.Ε. αλλά και αναθεωρητικά προς την εν γένει σχέσητους με το περιεχόμενο των ενοτήτων των μαθημάτων καθώς και λαμβάνοντας υπ’όψιν την εμπειρία από την εφαρμογή τους κατά το προηγούμενο σχολικό έτος
  • Μετατροπή του «Φακέλου Μαθητή» σε «Βιβλίο Μαθητή»
  • Αλλαγή εξωφύλλων
  • Διόρθωση αβλεπτημάτων, ορθογραφικών και συντακτικών λαθών, παραλείψεων κ.ο.κ

Όμως, το μεγάλο στοίχημα για την επιτροπή αναμόρφωσης των Προγραμμάτων Σπουδών δεν τελειώνει εδώ. Το δυσκολότερο πρόβλημα είναι πως τα νέα Προγράμματα Σπουδών απαιτούν νέα βιβλία και, σύμφωνα με τους χρόνους που συνήθως χρειάζονται, θα είναι πολύ δύσκολο να έχουν εκδοθεί πριν την έναρξη της νέας χρονιάς.

Η Ν.Κεραμέως θα κάνει ότι και ο Ν.Φίλης όταν εισήγαγε τα νέα προγράμματα το 2016 αλλά άφησε τους μαθητές για έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς βιβλία μοιράζοντας φωτοτυπίες και σελίδες από το διαδίκτυο ή θα πετύχει να έχουν τα σχολεία και νέα προγράμματα και νέα βιβλία στην ώρα τους; 

Ακολουθούν τα επίσημα κείμενα του Ι.Ε.Π για όποιον επιθυμεί να τα μελετήσει.

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ



Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου




Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Λυκείου


Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή, 7 Φεβρουαρίου 2020

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ» για τη σχολική εορτή των Τριών Ιεραρχών


Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος "ΚΑΙΡΟΣ"
Ελ. Βενιζέλου 59Α, Τ.Κ. 15561 ΧΟΛΑΡΓΟΣ
Ιστοσελίδα:http://www.kairosnet.gr
Email:kairos.theologoi@gmail.com & kairosnet.gr@gmail.com
Αθήνα, 7 Φεβρουαρίου 2020
Αριθμ. Πρωτ. 41
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ
Θέμα: Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «Καιρός» για τη σχολική εορτή των Τριών Ιεραρχών
Σε προηγούμενη ανακοίνωση του στις 28 Ιανουαρίου 2020, ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «Καιρός» επικεντρώθηκε στο μήνυμα της εκκλησιαστικής εορτής των Τριών Ιεραρχών και τη σημασία της για την Παιδεία και την Εκπαίδευση. Λόγω της βαρύτητας του θέματος της εκκλησιαστικής εορτής περιοριστήκαμε σε μια απλή αναφορά στο ζήτημα της πρόσφατης νομοθετικής αλλαγής γύρω από τις υποχρεώσεις των σχολείων και των εκπαιδευτικών σε αυτή την ημέρα. Στο πλαίσιο αυτό διατυπώσαμε την άποψη ότι η πρόβλεψη για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων κατά την ημέρα αυτήν αποτελεί θετική εξέλιξη. Ταυτόχρονα επισημάναμε τον κίνδυνο υποβάθμισης της εορτής, με την καθιέρωση, για πρώτη φορά, της τήρησης του ωρολογίου προγράμματος μετά το πέρας των όποιων εκδηλώσεων.
Αποτιμώντας τις εμπειρίες που καταγράφτηκαν κατά τον φετινό εορτασμό, επανερχόμαστε στο θέμα, για να διευκρινίσουμε περαιτέρω τη θέση μας.
Όπως είναι γνωστό, ήδη από την εποχή της καθιέρωσης της σχολικής εορτής, κατά την ημέρα των Τριών Ιεραρχών δεν γινόταν μαθήματα. Το Υπουργείο Παιδείας όριζε με διάφορους τρόπους τη δυνατότητα των σχολείων να πραγματοποιούν εκδηλώσεις τόσο κατά την παραμονή, όσο και κατά την ημέρα της εορτής. Εξαίρεση αποτέλεσε η περυσινή χρονιά, κατά την οποία δεν προβλέπονταν εκδηλώσεις κατά την ημέρα της εορτής. Με την πρόσφατη νομοθετική αλλαγή ορίζεται πλέον ότι κατά την ημέρα αυτή πραγματοποιούνται εορταστικές εκδηλώσεις και κατά την κρίση του Συλλόγου Διδασκόντων/ουσών, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, εκκλησιασμός. Ταυτόχρονα όμως ορίζεται ότι κατά τα λοιπά τηρείται το ωρολόγιο πρόγραμμα των μαθημάτων της ημέρας. Η τελευταία ρύθμιση έρχεται να διαφοροποιήσει αποκλειστικά τη συγκεκριμένη σχολική εορτή από όλες τις υπόλοιπες, κατά τις οποίες δεν γίνονται μαθήματα. Η αλλαγή αυτή, «ειδικά» για την εορτή των Τριών Ιεραρχών, τελικά την υποβαθμίζει και αποτελεί εκτροπή από το πραγματικό νόημά της. Αυτό δείχνει και η εμπειρία από τον φετινό εορτασμό, κατά τον οποίο καταγράφτηκε η δυσφορία της εκπαιδευτικής κοινότητας, τόσο για τις παλινωδίες του Υπουργείου όσο και για το «στρίμωγμα» των όποιων εκδηλώσεων, οι οποίες ορίστηκαν ως μια δυνητική επιλογή, στο πλαίσιο του ωρολογίου προγράμματος.
Αναμφίβολα, τα πράγματα περιέπλεξε και η ατυχής δήλωση του Αρχιεπισκόπου περί αργιών και τεμπέληδων, η οποία προσέβαλε την εκπαιδευτική κοινότητα, σε μια στιγμή κατά την οποία ήταν σε εξέλιξη η συζήτηση για την αναμόρφωση και την ενίσχυση της εορτής. Θεωρούμε ότι τέτοια θέματα, τα οποία αφορούν στο σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας,  πρέπει να αντιμετωπίζονται με περίσκεψη, διάλογο με τους εμπλεκομένους και χωρίς βιαστικές κινήσεις ή δηλώσεις.
Θεωρούμε επιβεβλημένη τη μόνιμη θέσπιση της 30ής Ιανουαρίου ως ημέρας της Παιδείας και των Γραμμάτων, με αφορμή τόσο την εκκλησιαστική εορτή όσο και την ιστορική παράδοση της εκπαίδευσης τουλάχιστον των τελευταίων 180 χρόνων. Κατά την ημέρα αυτή θα γίνονται εορταστικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις και όχι μαθήματα, όπως ακριβώς σε όλες τις σχολικές εορτές.
Η εκπαιδευτική κοινότητα μπορεί έτσι να έχει τη δική της εορτή, ως ημέρα της Παιδείας και των Γραμμάτων, ως μια ευκαιρία διαλόγου για την αναζήτηση σκοπού, νοήματος και προσανατολισμού, η οποία να παραπέμπει σταθερά και γόνιμα, σύμφωνα με τους όρους των Τριών Ιεραρχών, στο όραμα για τη μεταμόρφωση και την ανακαίνιση του κόσμου και του ανθρώπου. Οι εκπαιδευτικοί, οι μαθητές και οι μαθήτριες είναι σε θέση να δώσουν νόημα και περιεχόμενο σε μια τέτοια εορτή, με δημιουργικές και ουσιαστικές δραστηριότητες, οι οποίες θα αγκαλιάζουν ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα ανεξάρτητα από τη θρησκευτική τοποθέτηση του κάθε μέλους της.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Χρήστος Καρακόλης
Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α.
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Γεώργιος Καπετανάκης
Δρ Θεολογίας
Διαβάστε περισσότερα...

Τετάρτη, 22 Ιανουαρίου 2020

Μέγας Βασίλειος - Το λιοντάρι του Χριστού



Με αφορμή τη γιορτή των Τριών Ιεραρχών, ένα καταπληκτικό ντοκιμαντέρ για τη ζωή, τις ιδέες και το κοινωνικό έργο του Μ. Βασιλείου, τα γυρίσματα του οποίου έγιναν στην Ελλάδα, την Τουρκία, την Ιταλία και τη Συρία.

Η σειρά «Δεν είσαι μόνος», πραγματεύεται πανανθρώπινες αξίες που εκφράστηκαν σε κοινωνίες του παρελθόντος και στηρίζεται στα Πατερικά κείμενα, το Ευαγγέλιο, σε κείμενα θεωρητικά, κείμενα φιλοσοφικά, κείμενα δοξαστικά, και πολλές φορές προφητικά.
Αυτά τα κλασσικά κείμενα περιέχουν την πείρα και τη σοφία αιώνων, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, και συνδέονται με τα σημερινά προβλήματα του ανθρώπου, ανοίγοντας έναν γόνιμο διάλογο.
Είναι ένας λόγος που γράφτηκε εδώ και δυόμιση χιλιετίες επίκαιρος;
Σε ποια κοινωνία απευθυνόταν;
Τι κοινό έχει με τη σημερινή;
Μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο σε μια άλλη οπτική, έναν διαφορετικό προσανατολισμό και μια επαναξιολόγηση της πορείας του σήμερα;


Διαβάστε περισσότερα...

Τρίτη, 21 Ιανουαρίου 2020

Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ - «Μοναξιά»



Αν ενώσεις το βροχόνερο με το δάκρυ σου
το γέλιο σου με τον ήλιο
το σίφουνα, τον αγέρα με την ξεσηκωμένη αγανάκτησή σου.

Αν κλάψεις για τα παιδάκια με τις ρόδινες ανταύγειες
του δειλινού στο πρόσωπο, που πλαγιάζουν
με τα χεριά αδειανά, με τα πόδια γυμνά
θα βρεις τη μοναξιά σου.

Αν σκύψεις στους συνανθρώπους σου
μες στα αδιάφορα μάτια τους θα 'ναι γραμμένη
απελπιστική, ολοκληρωτική η μοναξιά σου.

Κι αν πάλι τους δείξεις το δρόμο της δύναμης
και τους ξεφωνίσεις να πιστέψουν μόνο τον εαυτό τους
θα τους δώσεις μια πίκρα παραπάνω
γιατί δε θα το μπορούν, θα 'ναι βαρύ γι' αυτούς
και θα 'ναι πάλι η μοναξιά σου.

Αν φωνάξεις την αγάπη σου
θα 'ρθει πίσω άδεια, κούφια, η ίδια σου η φωνή
γιατί δεν είχε το κουράγιο να περάσει όλες
τις σφαλισμένες πόρτες, όλα τα κουρασμένα βήματα
όλους τους λασπωμένους δρόμους.
Θα γυρίσει πίσω η φωνή που την έστειλες τρεμάμενη
λαχταριστή, με άλλα λόγια που δεν την είχες προστάξει εσύ
τα λόγια της μοναξιάς σου.

Θεέ μου, τι θα γίνουμε;
Πώς θα πορευτούμε;
Πώς θα πιστέψουμε; Πώς θα ξεγελαστούμε;
Μ' αυτή την αλλόκοτη φυγή των πραγμάτων
των ψυχών από δίπλα μας;

Ένας δρόμος υπάρχει, ένας τρόπος.
Μια θα 'ναι η Νίκη:
αν πιστέψουμε, αν γίνουμε, αν πορευτούμε.
Μόνοι μας.

Φθινόπωρο 1956

Το δημοσιεύω σήμερα ημέρα του θανάτου της
Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο, 11 Ιανουαρίου 2020

Αλλαγές στο μάθημα των Θρησκευτικών


Απόστολος Λακασάς

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Η Καθημερινή" εδώ
Περικόπτονται οι θρησκειολογικές αναφορές στα νυν προγράμματα σπουδών των Θρησκευτικών, ωστόσο τα προγράμματα δεν αποκαθηλώνονται. Αυτός είναι ο βασικός σχεδιασμός του υπουργείου Παιδείας για τις αλλαγές που θα γίνουν στο κρίσιμο μάθημα, καθώς πλέον το υπουργείο οφείλει να εναρμονισθεί με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έκρινε αντισυνταγματικά τα νυν προγράμματα σπουδών των Θρησκευτικών.

Επίσης, αποφάσεις υπέρ της αναιτιολόγητης απαλλαγής από το μάθημα έχουν εκδώσει το ΣτΕ, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η ελληνική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, οι απαλλαγές των μαθητών από το μάθημα θα είναι πλέον αναιτιολόγητες.

Ειδικότερα, με εντολή της υπουργού Παιδείας, Νίκης Κεραμέως, συστάθηκε στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής επιτροπή επιστημόνων για τα ζητήματα που ανέκυψαν μετά τις αποφάσεις των δύο δικαστηρίων και της Αρχής. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», βασικός άξονας των αλλαγών θα είναι το ψαλίδισμα των αναφορών θρησκειολογικού χαρακτήρα που υπάρχουν στα νυν προγράμματα σπουδών.

Ουσιαστικά θα γίνουν προσαρμογές, ώστε το μάθημα να εναρμονισθεί με την απόφαση του ΣτΕ. Πρόκειται για τη βασική υπουργική γραμμή, η οποία συνάδει με τις θέσεις όσων πιστεύουν –μεταξύ αυτών και εκκλησιαστικοί παράγοντες– ότι το μάθημα δεν πρέπει να αποκτήσει ομολογιακό χαρακτήρα.

Παράλληλα, θα γίνουν περικοπές των θρησκειολογικών αναφορών από τους 11 φακέλους που έχουν δοθεί στους μαθητές των τάξεων ως προσωρινό έντυπο υλικό, πριν συγγραφούν νέα βιβλία.

Η διατήρηση των προγραμμάτων σπουδών προκρίθηκε και για τον επιπλέον λόγο ότι τα προγράμματα σπουδών δίνουν στους διδάσκοντες (δασκάλους στο δημοτικό και θεολόγους στη δευτεροβάθμια) την ελευθερία να προσαρμόσουν νέα στοιχεία.

Έντυπη Έκδοση
Διαβάστε περισσότερα...