Θόρντον Ουάιλντερ, "Το γεφύρι του Σαν Λουίς Ρε"

 

Από πολλά χρόνια, για έναν ανεξήγητο λόγο ασκούσε επάνω μου μια επιρροή ένα ποίημα του Θόρντον Ουάιλντερ, που περιέχεται στο διήγημά του του "Το γεφύρι του Σαν Λουίς Ρε" και το οποίο παραθέτω στη συνέχεια.

Θόρντον Ουάιλντερ

O Θόρντον Ουάιλντερ (Thornton Niven Wilder, 17 Απριλίου 1897 - 7 Δεκεμβρίου 1975) ήταν Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας και μυθιστοριογράφος. Έγινε ευρύτατα γνωστός με το δεύτερό του μυθιστόρημα Το γεφύρι του Σαν Λουίς Ρε (1926) που του απέφερε και το βραβείο Πούλιτζερ. 

Το βιβλίο διηγείται την ιστορία πέντε ανθρώπων που σχετίζονται με κάποιο τρόπο μεταξύ τους και πεθαίνουν σε ένα τραγικό ατύχημα όταν κόβεται το σχοινί και καταρρέει μια γέφυρα των Ίνκας στο Περού. Ένας καλόγερος που είναι μάρτυρας αυτού του γεγονότος προσπαθεί να εξετάσει τη ζωή του καθενός από τα θύματα ξεχωριστά και να ανακαλύψει μια εξήγηση για το τί τους οδήγησε στο θάνατο και εάν υπήρχαν κάποιο λόγοι στο να πεθάνει. 

Στο διήγημά του αυτό θέτει το εξής φιλοσοφικό ερώτημα: "υπάρχει κάτι που κατευθύνει τις ζωές μας ή κάποιο νόημα πέρα από την ατομική μας θέληση;"

Περιγράφοντας ο ίδιος ο συγγραφέας την πηγή της έμπνευσή του αναφέρει πως: "η κεντρική ιδέα του διηγήματος, η εξήγηση της καταστροφής της γέφυρας δηλαδή και του θανάτου τόσων ανθρώπων, προέρχεται από μια φιλική κουβέντα με τον πατέρα του, έναν αυστηρό Καλβινιστή. Οι αυστηροί Πουριτανοί αντιλαμβάνονται το Θεό σαν ένα ασήμαντο δάσκαλο που σχολαστικά ρίχνει το βάρος της δίκαιης ενοχής και τιμωρίας στους ανθρώπους που την αξίζουν και παραβλέπουν τη Χάρη του Θεού που είναι πιο σφαιρική και ισχυρή. Η αγάπη του Θεού θα πρέπει να υπερβεί δίκαιη τιμωρία του. Αλλά στο διήγημά μου άφησα το ερώτημα αυτό αναπάντητο."

Το διήγημα καταλήγει με το εξής ποίημα:

Σύντομα ωστόσο θα πεθάνουμε και κάθε ανάμνηση

εκείνων των πέντε θα χαθεί από τη γη,

και μας τους ίδιους θα μας αγαπούν

για ένα διάστημα και θα μας λησμονήσουν.

Η αγάπη ωστόσο αρκεί·

όλες εκείνες οι παρορμήσεις της αγάπης επιστρέφουν

στην αγάπη που τις γέννησε.

Μήτε η μνήμη δεν είναι για την αγάπη αναγκαία.

Υπάρχει χώρα των ζωντανών και χώρα των νεκρών

και γιοφύρι τους είναι η αγάπη, η μοναδική επιβίωση,

το μοναδικό νόημα.

«Το γεφύρι του Σαν Λουίς Ρε»
Το διήγημα έγινε δύο φορές ταινία το 1944 και το 2004 με τη συμμετοχή του Ρόμπερτ Ντε Νίρο στο ρόλο του αρχιεπισκόπου της Λίμα.

Το απόσπασμα με το ποίημα στο κλείσιμο της ταινίας:

 

 Το επίσημο τρέιλερ της ταινίας

Διαβάστε περισσότερα...

Takva: A Man's Fear of God

Η σημαντική αυτή ταινία από την Τουρκία (2006), σκηνοθετημένη από τον Ozer Kiziltan, μας παρουσιάζει με πολύ ρεαλισμό την ιστορία ενός ήσυχου, μοναχικού ανθρώπου, που αγωνίζεται να σώσει τη ψυχή του στη σύγχρονη Κωνσταντινούπολη. Με πρωταγωνιστή τον Erkan Can, η ταινία τιμήθηκε με διεθνείς διακρίσεις στο Τορόντο, στο Σεράγιεβο, στη Νυρεμβέργη και στη Γενεύη καθώς και με το βραβείο Fipresci στο Φεστιβάλ του Βερολίνου το 2007.

Ο ισλαμικός όρος Takva ή Taqwa, προέρχεται από το εβραϊκό Tikvah που σημαίνει ελπίδα και αναφέρεται στο φόβο του Θεού, τη σταθερή πίστη και την τήρηση των εντολών του Αλλάχ.

Η πλοκή

Ο ταπεινός και ευσεβής Muharrem ζει μια μοναχική και απλή ζωή προσευχής και σεξουαλικής αποχής. Η εξαιρετική του αφοσίωση προσελκύει την προσοχή του Σεΐχη μιας τάξης Σούφι της Κωνσταντινούπολης που του προσφέρει διοικητική θέση, ως διαχειριστή της ιδιοκτησίας που ανήκει και υποστηρίζει ένα σχολείο για ορφανά και φτωχά παιδιά. 

Η νέα δουλειά του Muharrem τον φέρνει σε επαφή με το σύγχρονο κόσμο από τον οποίο δεν έχει εμπειρία στο παρελθόν. Σύντομα παρουσιάζει αντιφατικές στάσεις και διλήμματα σχετικά με το αλκοόλ, τη φιλανθρωπία και την τιμιότητας. Παρατηρεί ότι ο ίδιος έχει γίνει περήφανος, ευέξαπτος και ακόμη και ανέντιμος. Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα όταν η εσωτερική ειρήνη του Μουχάρεμ διαταράσσεται από τη βασανιστική εικόνας μιας σαγηνευτικής γυναίκας που τον δελεάζει στα όνειρά του, τόσο νύχτα όσο και μέρα. Με την ισορροπία της αφοσίωσής του τώρα αναστατωμένη, ο φόβος του για το Θεό αρχίζει να τρώει τις αισθήσεις του. Παραμένει ωστόσο σταθερός αναζητώντας συγχώρεση από τον Αλλάχ και καθοδήγηση από τον Σεΐχη του, στον οποίο έχει πλήρη πίστη.

Ο Σεΐχης σκιαγραφείται ως η απόδειξη του πώς μπορεί να διαφθείρει η εξουσία. Σε όλη την ιστορία, ο Σεΐχης καθοδηγεί τον Μουχάρεμ στο μυστικιστικό μονοπάτι, ωστόσο, ο Μουχάρεμ σε κάποιες στιγμές μπερδεύεται, όπως από την επιμονή του Σέιχη ότι το ενοίκιο πρέπει να εισπράττεται από όλους, ακόμη και από εκείνους που δεν μπορούν να πληρώσουν. Όταν ο Μουχάρεμ αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες πνευματικές του κρίσεις και αναζητά τον Σεΐχη, εκείνος θα μπορούσε να τον συμβουλεύσει αλλά βρίσκεται σε 40ημερη άσκηση απομόνωσης.

Ωστόσο, είναι πιθανό οι ενέργειες του Σεΐχη να αποσκοπούν στο να ωθήσουν τον φουκράτ του (μαθητή) πέρα ​​από τα γνώριμα σε αυτόν μοναστικά του όρια. Ο δάσκαλος ωθεί τον Muharrem έξω από τα όρια του για να τον βοηθήσει να ωριμάσει βάζοντας σε δοκιμασία το χαρακτήρα του. Υπάρχει ένα ρητό σύμφωνα με το οποίο: «Τα χρήματα θα αποκαλύψουν τον αληθινό χαρακτήρα ενός ατόμου, εάν είναι γενναιόδωρος, με τα χρήματα θα γίνει περισσότερο, εάν όμως είναι άπληστος, με τα χρήματα θα αποκαλυφθεί». Ο Muharrem, στην αρχή, είναι τίμιος με τη διαχείριση των χρημάτων. Έχει συμπόνια για την οικογένεια που δεν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο. Όταν τον ωθεί ο Σεΐχης να συλλέξει από όλους τα ενοίκια, ακόμη και από αυτούς που δεν μπορούν να πληρώσουν, μια αλλαγή συμβαίνει μέσα του καθώς αντιμετωπίζει το δίλημμα να ακολουθήσει την εσωτερική του φωνή ή τις οδηγίες του αγαπημένου του Σεΐχη.

Η ταινία τελειώνει με αυτόν να βιώνει μια έντονη κρίση πνεύματος, που προκαλείται από την εσωτερική του ευσέβεια καθώς αυτή συγκρούεται με την αλλαγή που βλέπει να έχει επιφέρει στον εαυτό του η νέα του δουλειά. Καταλήγει κατατονικός στο κρεβάτι ενώ τον φροντίζει η κόρη του Σεΐχη, ωστόσο αυτός αγνοεί εντελώς την παρουσία της.

Διαβάστε περισσότερα...

Ταινία: Ostrov (ΤΟ ΝΗΣΙ) (2006)

Γέροντος Μωυσή Αγιορείτου

Έχω 35 χρόνια να πάω στον κινηματογράφο. Νέος πήγαινα συχνά. Περισσότερο θέατρο. Μια ημέρα επισκέφθηκα έναν φίλο αγιογράφο στις Καρυές του Αγίου Όρους και μου πρότεινε να μου δείξει μια ταινία στον υπολογιστή του. Προσποιήθηκα ότι βιάζομαι, για ν' αποφύγω. Στην επιμονή του υπέκυψα και δεν μετάνιωσα.

Ήταν μια ταινία του ρώσου σκηνοθέτη P. Lounguine, που δεν τον γνώριζα καθόλου, που με καθήλωσε στο άβολο κάθισμά μου κοντά στο δίωρο. Δεν είμαι τεχνοκριτικός. Θα καταθέσω ταπεινά την ευχάριστη έκπληξη της ωραίας εντυπώσεώς μου. Σ' ένα μικρό νησί του παγωμένου βορρά της Ρωσίας είναι ένα ορθόδοξο μοναστήρι με καμιά εικοσαριά μοναχούς και την τυπική καθημερινή ζωή του. Ξεχωρίζει η μορφή του μοναχού Ανατόλιου. Ζει έξω από το μοναστήρι, σε μια καρβουναποθήκη, κάπως ιδιόρρυθμα. Οι συμμοναστές του δεν φαίνεται να τον συμπαθούν ιδιαίτερα, παρότι εργάζεται κοπιαστικά και τους θερμαίνει με το κάρβουνο. Κάποιοι επισκέπτες όμως τον συμπαθούν και θεωρώ ότι βοηθούνται από την προσευχή του. Αυτό το τελευταίο ξενίζει τους άλλους μοναχούς, που θέλουν να πιστεύουν πως μόνο αυτοί γνωρίζουν να ερμηνεύουν τον τρόπο που επιχέεται η χάρη του Θεού στους ανθρώπους. Είναι τραγικό να υπηρετείς ισόβια το Θεό της αγάπης και να μην αγαπάς αληθινά.

Νομίζω πως ο σκηνοθέτης έχει συλλάβει καλά το βαθύ νόημα της Ορθοδοξίας, κάτι που σπάνια συναντάται, αν και είμαι ανενημέρωτος. Η αυτοδικαιωτική ηθική απομόνωση από την αγιότητα, που είναι πάντα ταπεινή και με πολλή αγάπη. Οι προϊστάμενοι του μοναστηριού έχουν πολλές γνώσεις, πολλά πράγματα και ο κόσμος τους τρέφει μεγάλη εκτίμηση, όμως τους λείπει η αληθινή ταπείνωση και η θυσιαστική αγάπη. Ο Ανατόλιος πλησιάζει τον Θεό γυμνός, δίχως προφυλάξεις, επιφυλάξεις, όρους και δοσοληψίες. Παρουσιάζεται ατόφιος, αυτός που είναι στην πραγματικότητα. Δίχως μάσκες, ψευτοευγένειες και χαζοκαλοσύνες. Ανυπόκριτα γνήσιος, αληθινός, μετανοημένος, με συναίσθηση της αμαρτωλότητάς τους. Ο Ανατόλιος είναι ακτήμων, ελεύθερος, ενάρετος. Κρύβει όμως την αρετή του με τη διά Χριστόν σαλότητα. Αδιαφορεί για την εκτίμηση των ανθρώπων, νοιάζεται πολύ για τη σωτηρία της ψυχής του και βοηθά τους άλλους από πραγματική αγάπη, δίχως να προσδοκά έπαινο, κέρδος, τιμή. Δεν γίνεται όμως μίζερος, παραπονιάρης και κακομοίρης. Δεν προκαλεί τον οίκτο. Η στάση του έχει μια υπέροχη σεμνότητα και γενναιότητα.

Μέσα στην απέραντη μοναξιά του ο Ανατόλιος αισθάνεται ζωντανή την παρουσία του Θεού στη ζωή του και ελπίζει ακράδαντα στη συγχώρεσή του για τα μεγάλα του ανομήματα. Βαδίζει κουρασμένος και ταλαιπωρημένος δίχως τα δεκανίκια της υποστήριξης και της ψευτοπαρηγοριάς. Έχει μια αρχοντιά η ταπείνωσή του κι ένα ηρωισμό η άσκησή του. Δεν ξεγελά κανένα και δεν ξεγελιέται. Ξέρει ποιος είναι, τι κάνει και γιατί το κάνει. Τον φωτίζει ο Θεός και γίνεται άφοβος κι ελπιδοφόρος.

Θα μπορούσε η Ορθοδοξία να εμπνεύσει την τέχνη. Δυστυχώς, αυτό δεν συμβαίνει. Υπάρχει μια δυσπιστία κι επιφύλαξη των καλλιτεχνών, των λογοτεχνών και των διανοούμενων στις πηγές της ορθόδοξης πίστης. Ο καταπληκτικός Ντοστογιέφσκι των "αδελφών Καραμαζόφ", ο υπέροχος Παπαδιαμάντης των ωραιότατων διηγημάτων, ο Ταρκόφσκι των ταινιών με νόημα και ουσία, ο Σολωμός των κατανυκτικών στίχων έχουν από τους Νεοέλληνες λησμονηθεί. Ο ρώσος σκηνοθέτης P. Lounguine διάβασε Γεροντικά και Συναξάρια και κατάλαβε καλά τι σημαίνει ορθόδοξη πνευματικότητα. Έτσι το "νησί του" μας διδάσκει ότι άνθρωπος δεν είναι μόνο όποιος τρώει και κοιμάται, κερδίζει και εξουσιάζει. Αληθινός άνθρωπος είναι όποιος γνωρίζει να υπομένει, ν' αγαπά κι ελπίζει. Ο Ανατόλιος είναι ένας τέτοιος άνθρωπος.

Η μεγάλη ή η μικρή οθόνη μάς παρουσιάζουν συνεχώς τον αγχωμένο υπεράνθρωπο, τον εξουσιαστή, τον εξυπνάκια, τον υποκριτή, τον ανερχόμενο πατώντας επί πτωμάτων ή τον παλιάνθρωπο που αισχρολογεί, ασχημονεί, υβρίζει, ψεύδεται, απατά και κολακεύει. Σπάνια η αγιότητα στον κόσμο και δεν παρουσιάζεται πια.

Ο Ανατόλιος δεν μπορεί πλέον να είναι ήρωας καμιάς ελληνικής ταινίας.

Δεν είναι ένας διά Χριστόν σαλός της αρχαίας αγιοτρόφου ορθόδοξης παράδοσης, αλλά ένας ενοχλητικός, άξεστος, βαρύς, θεοπάλαβος καλόγερος. Κι όμως η παράδοση κρυμμένη υπάρχει και στο Άγιον Όρος και αλλού.

Ευχαρίστησα τον καλό φίλο για την ευκαιρία που μου έδωσε να δω έστω κι έτσι την ωραία αυτή ταινία, που με γέμισε σκέψεις και μερικές θέλησα να μεταφέρω εδώ. Δεν ξέρω τι κατάφερα, πάντως αν σας δοθεί η ευκαιρία δείτε την ταινία αυτή και νομίζω δεν θα μετανιώσετε. Έχει κάτι να πει. Μη μείνουμε σε αυτές που δεν λένε τίποτε, μα τίποτε ...

Πηγή: Τρελο-γιάννης

Το νησί  2006 
Δραματική ταινία/Βιογραφική ταινία ‧ 1 ώ. 52 λ.

Ημερομηνία κυκλοφορίας στο σινεμά: 23 Νοεμβρίου 2006 (Καζακστάν)
Σκηνοθέτης: Pavel Lungin
Εκδότρια: Albina Antipenko
Βραβεία: Βραβείο Νίκα Καλύτερου Α' ανδρικού ρόλου,
Υποψηφιότητες: Βραβείο Νίκα Καλύτερου σκηνογράφου

Διαβάστε περισσότερα...

Leaving home : ένα γλυκό animation

Οι σχέσεις γονιών και παιδιών είναι αναμφισβήτητα από τις πιο δυνατές. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που ο απογαλακτισμός είναι δύσκολη υπόθεση... Αυτό ακριβώς πραγματεύεται το πολύ γλυκό φιλμάκι του Joost Lieuwma. Από τη μια η θαλπωρή, η φροντίδα και η ασφάλεια της οικογένειας και από την άλλη η ανάγκη για ανεξαρτητοποίηση. Το πρώτο φαίνεται να υπερισχύει του δεύτερου. Αλλά μια απρόσμενη ανατροπή θα αλλάξει τελικά την κατάσταση.

Leaving Home - Uit Huis - by Joost Lieuwma from il Luster on Vimeo.

a film by: Joost Lieuwma
animated at Frame Order

Διαβάστε περισσότερα...

Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών - Βίντεο

Στα δυτικά μιας βαθιάς χαράδρας του Μενοίκειου Όρους και μόλις 10 χιλιόμετρα έξω από τις Σέρρες βρίσκεται η Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, η οποία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του Ορθόδοξου μοναχισμού στα Βαλκάνια. Ιδρύθηκε το 1270 και η μακραίωνη ιστορία της μαρτυρούν τον πολιτισμό, την παράδοση και την πλούσια πνευματικότητα του Βυζαντίου.

Ακολουθεί το "ποιητικό" ντοκιμαντέρ της ΕΤ 3, Ιερά Μονοπάτια, αφιερωμένο στη μονή και τη δράση της.

Η εβδομαδιαία εκπομπή Ιερά Μονοπάτια υπήρξε ένα ταξίδι στον Ορθόδοξο Μοναχισμό, μία περιπλάνηση σε κάθε μορφή της Βυζαντινής τέχνης, την παλαιολόγειο ζωγραφική, την αρχιτεκτονική, τα μοναδικά ψηφιδωτά. Τα “Ιερά Μονοπάτια”, υπό τους ήχους της Βυζαντινής μουσικής, τα διακονήματα των μοναχών, τα ησυχαστήρια, τα ασκηταριά, τα σήμαντρα, τα τάλαντα, συνθέτουν τον καμβά της αναζήτησης του Χριστού στους προαιώνιους δρόμους. Αψευδείς μάρτυρες σ’αυτή την αναζήτηση τα στοιχεία της παράδοσης, που διασώζονται στη σύγχρονη νεοελληνική πολιτισμική κληρονομιά.

Διαβάστε περισσότερα...

Ταινία: Κομφούκιος (Confucius)

Το 2010 παρουσιάστηκε στους κινηματογράφους η κινεζικής παραγωγής ταινία "Κομφούκιος", που δραματοποιεί τη ζωή του μεγάλου Κινέζου διανοητή και ιδρυτή της Θρησκείας του Kομφουκιανισμού.

Η ταινία περιγράφει τις εμπειρίες του Κομφούκιου ανάμεσα στην ηλικία των 51 και των 73 ετών, τα οποία είναι τα τελευταία χρόνια της ζωής του μέχρι τον θάνατό του από ασθένεια. 

Πρωταγωνιστής είναι ο σταρ από το Hidden Tiger Crouching Dragon, Chow Youn Fat.

Αρχικά, ο Κομφούκιος υπηρέτησε ως υπάλληλος. Αργότερα, ταξίδεψε για ολόκληρα 14 χρόνια σε όλα τα κράτη της Κίνας, επιστρέφοντας τελικά στην πατρίδα του για να τελειοποιήσει και να τακτοποιήσει τα έγγραφά του. Υπέστη ατέλειωτες πικρίες και δυσκολίες και πέθανε απογοητευμένος. Ωστόσο, μέσω αυτής της εμπειρίας, η σημαντικότερή του θεωρία, η έννοια της αρμονίας και του «Ρεν», που σημαίνει γενναιοδωρία και φιλανθρωπία, διαμορφώθηκε πλήρως.

Ο Κομφούκιος, ο οποίος πέθανε πριν από 2.400 χρόνια, είναι ένα σύμβολο του κινεζικού πολιτισμού. 

Οι 75 βραβευθέντες με Νόμπελ εξέδωσαν το 1988 στο Παρίσι κοινή δήλωση, απευθύνοντας έκκληση σε όλους τους ανθρώπους να μελετήσουν την σοφία του Κομφούκιου, η οποία χαίρει ιστορίας 2000 χρόνων, για να επιζήσουν στον 21ο αιώνα.

Πηγή

Ακολουθεί το επίσημο trailer της ταινίας

Διαβάστε περισσότερα...